Senior za kółkiem: czy doświadczenie wygrywa z wiekiem?
Starszy kierowca nie musi oznaczać ryzyka na drodze – wręcz przeciwnie. Doświadczeni kierowcy, którzy przez lata zdobywali praktykę w różnych warunkach, często jeżdżą bezpieczniej, planują podróże z wyprzedzeniem i potrafią zachować spokój w trudnych sytuacjach. Zrozumiałem, że za każdym wolniejszym ruchem i ostrożnym manewrem nie stoi brak energii, lecz lata doświadczeń i umiejętność przewidywania zagrożeń.
Więcej aktualnych informacji znajdziesz na stronie głównej gazetasenior.pl
Spis Treści
Czego młodsi kierowcy mogliby nauczyć się od seniorów?
Rok temu, w lutowym wydaniu „Gazety Senior”, pisałem o starszych kierowcach samochodów. Teraz redaktor naczelna Linda Matus zaproponowała mi odpowiedź na pytanie: „czego młodsi kierowcy mogliby nauczyć się od seniorów?”. Szukając odpowiedzi, pierwsze kroki skierowałem do członków Koła i Rady Seniorów Automobilklubu Wielkopolski.
– Seniorzy jeżdżą wolniej i ostrożniej od młodych kierowców, stale obserwując otoczenie – zauważył Józef Gryska, który onegdaj szybko jeździł na Torze „Poznań” podczas wyścigów samochodowych, w których pełnił funkcję kierowcy samochodu bezpieczeństwa, tzw. safety car. – Młodym brakuje cierpliwości i opanowania. Starsi, doświadczeni kierowcy rzadziej wpadają w złość lub frustrację z powodu warunków drogowych czy zachowania innych uczestników ruchu. Seniorzy z reguły przestrzegają ograniczeń prędkości i zasad ruchu drogowego.
– Artur Skrzypecki, komandor wielu rajdów samochodowych, na podstawie swojego doświadczenia stwierdził, że starsi kierowcy lepiej planują podróże, uwzględniając warunki pogodowe (szczególnie zimą), natężenie ruchu oraz ewentualne postoje. Chociaż seniorzy mogą mieć wolniejsze czasy reakcji, są bardziej skoncentrowani na prowadzeniu pojazdu i unikają korzystania z telefonów komórkowych. – Ja staram się jeździć tylko do zmroku, bo później oślepiają mnie światła reflektorów – dodał.
Zobacz również: Senior za kierownicą: jak wiek wpływa na umiejętności i bezpieczeństwo na drodze
Starszy kierowca w świetle badań
Starsi kierowcy są przedmiotem licznych badań międzynarodowych. Wyniki pokazują, że wzrost liczby aktywnych kierowców w starszym wieku ma nieznaczny wpływ na liczbę śmiertelnych wypadków, ale jest ściśle związany z liczbą wypadków, w których dochodzi do obrażeń. Ogólnie starsi kierowcy prowadzą auto bezpieczniej niż osoby z innych grup wiekowych, a ci z różnymi ograniczeniami medycznymi nie wykazują podwyższonego ryzyka spowodowania wypadku. Wielu seniorów rekompensuje pewne ograniczenia w prowadzeniu pojazdów, redukując prędkość, unikając jazdy w nocy, stosując pasy bezpieczeństwa, nie pijąc alkoholu przed jazdą oraz korzystając z dobrze znanych tras i lokalnych dróg z mniejszą liczbą skrzyżowań. Jednocześnie warto zauważyć, że 50% wypadków z udziałem starszych kierowców zdarza się na skrzyżowaniach, podczas gdy wśród kierowców w średnim wieku udział takich wypadków wynosi 21%.
Wysoka wypadkowość u najmłodszych kierowców wynika m.in. z niedojrzałości emocjonalnej, natomiast u najstarszych z zaburzeń uwagi i spostrzegania. Z wiekiem obniża się również sprawność fizyczna i psychiczna, co może wpływać na zdolność reagowania w nagłych sytuacjach na drodze.
Zobacz również: Bezpieczny zakup używanego auta: jak uniknąć pułapek przy zakupie używanego samochodu? [porady rzeczoznawcy]
Co zwiększa ryzyko wypadku drogowego u seniorów?
Do wypadków kierowców powyżej 55. roku życia przyczyniają się m.in. pogorszenie funkcjonowania zmysłów – wzroku i słuchu, zawężenie pola widzenia, problemy z widzeniem w warunkach słabszej widoczności, trudności w ocenie odległości, wydłużony czas reakcji oraz pogorszenie koordynacji wzrokowo-ruchowej. Osłabienie refleksu i sprawności psychofizycznej negatywnie wpływa na umiejętność trafnej oceny sytuacji na drodze, podejmowania decyzji i ich właściwego wykonania.
Sprawdzam swój refleks, oczekując na zielone światło – chyba nie jest źle, bo często ruszam szybciej niż inni kierowcy. Może dlatego, że startowałem w rajdach Automobilklubu Wielkopolski? Niestety gorzej radzę sobie na próbach sprawnościowych, za które otrzymuję „taryfy”. Uważam również, że mandaty powinni otrzymywać kierowcy, którzy nie używają kierunkowskazów, aby poinformować innych uczestników ruchu o włączaniu się do ruchu, zmianie pasa, skręcie w prawo lub w lewo oraz parkowaniu.
Zobacz również: Na co przeznaczysz 13. emeryturę w 2026 roku? – Weź udział w badaniu Gazety Senior
Starszy kierowca w nowszym samochodzie
Jak rewolucja technologiczna w motoryzacji wpłynęła na bezpieczeństwo dojrzałych kierowców? To kolejne pytanie, które zadała mi redaktor naczelna. Z perspektywy seniora, który jeździł bez wspomagania, ewolucja systemów bezpieczeństwa jest wręcz rewolucyjna. Technologie takie jak ABS (układ przeciwblokujący), ESP (elektroniczny system stabilizacji toru jazdy) czy ASR (kontrola trakcji) stały się standardem i w krytycznych sytuacjach pomagają panować nad pojazdem. Tempomat, kamera, system ostrzegania przed kolizją (AEB – automatyczne hamowanie awaryjne), asystent pasa ruchu czy monitorowanie martwego pola wspierają kierowcę w podejmowaniu decyzji. Dla seniorów te systemy działają jak dodatkowa para oczu i szybszy „mózg”, wspomagając jazdę. Poduszki powietrzne oraz wzmocnione strefy zgniotu zapewniają lepszą ochronę w razie kolizji, co ma szczególne znaczenie dla osób bardziej narażonych na poważne obrażenia.
Jednak dla dojrzałych kierowców, którzy jeździli Syrenkami, Trabantami czy maluchami, konieczność adaptacji do „naszpikowanych” technologią pojazdów może być wyzwaniem – nawet przy tak prozaicznej czynności jak wymiana żarówki reflektora. Nadmiar informacji i alertów może przytłaczać, a nawet odwracać uwagę, zanim kierowca w pełni opanuje nowe funkcje. Niektórzy seniorzy podchodzą do nich z rezerwą, woląc polegać na własnym, wieloletnim doświadczeniu. Ja rzadko korzystam z kamery cofania, ponieważ w młodości obracałem się do tyłu, wykonując ten manewr.
Zobacz również: Bezpieczni 60+: bezpłatne warsztaty dla seniorów w całym kraju [harmonogram, zapisy]
Kierowco: uważaj, co łykasz!
Jednym z największych zagrożeń dla seniorów jest dziś nadużywanie leków i suplementów diety, które mogą mieć negatywny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem. Radzę również starszym kierowcom korzystanie z okresowych badań lekarskich i psychologicznych oceniających zdolność do kierowania pojazdem.
Na koniec przedstawiam rekomendacje ekspertów dla kierowców seniorów, które mogą zwiększyć komfort, pewność siebie i bezpieczeństwo w ruchu drogowym:
- poddawać się okresowym badaniom oceniającym zdolność do kierowania pojazdami;
- unikać skrętów i zawracania na skrzyżowaniach bez sygnalizacji świetlnej;
- unikać jazdy w godzinach szczytu, przy dużym natężeniu ruchu;
- unikać jazdy po zmroku i w warunkach ograniczonej widoczności.
Więcej praktycznych informacji i porad dla kierowców-seniorów znajdziecie na stronie Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego: seniornadrodze.pl.
Zobacz również: AUTO DLA SENIORA: praktyczne porady oraz ranking ADAC [20 modeli w różnych kategoriach cenowych]
Podobał Ci się ten artykuł? Prenumeruj Gazetę Senior i bądź na bieżąco z ważnymi tematami! Zajrzyj do sklepu „Gazety Senior” TUTAJ
Jeżeli interesują Cię informacje na temat aut dla seniorów, oraz zmiany w przepisach dot. prawo jazdy dla najstarszych, zapisz się do Newslettera Gazety Senior Zapisz się do Newslettera
