ODRA CENTRUM. Edukacyjno-kulturalny dom na wodzie

ODRA CENTRUM. Edukacyjno-kulturalny dom na wodzie

Niewątpliwie jedną z atrakcji turystycznych Wrocławia jest jego położenie nad Odrą, do której wpadają rzeki: Oława, Ślęża, Bystrzyca i Widawa. Śródmiejski Węzeł Wodny, stanowiący fragment Wrocławskiego Węzła Wodnego, jest ewenementem na skalę europejską. Czy to jest dostatecznie doceniane i wykorzystywane przez mieszkańców i turystów?

Krystyna Ziętak

Więcej aktualnych informacji znajdziesz na stronie głównej GazetaSenior.pl

Fundacja OnWater.pl, istniejąca we Wrocławiu od roku 2013, jako cel postawiła sobie pokazanie roli rzeki w życiu miasta i popularyzację jej historii. To rzeka Odra i unikalny układ hydrologiczny ukształtowały miasto. Fundacja na swojej platformie internetowej ma motto, słowa Talesa z Miletu: „Początkiem wszechrzeczy jest woda”. Powstała z inicjatywy Stanisława i Kamila Zarembów. Kamil Zaremba jest twórcą pierwszego w Polsce domu mieszkalnego na wodzie na Odrze przy Wybrzeżu Słowackiego We Wrocławiu.

Szlak Odry

Mieszkam we Wrocławiu od roku 1961, ale istnienie Odry odczułam dopiero w roku 1997, podczas powodzi stulecia. Przedtem Odra nie istniała w mojej świadomości. Była sobie po prostu rzeką, tak jak wiele innych i tu nagle okazało się, że trzeba się jej bać. Moje nastawienie do Odry zmieniło się, gdy dwadzieścia lat później w roku 2017 „odkryłam” Fundację OnWater.pl, a konkretnie organizowane przez nią spacery szlakiem Odry. Nie udało mi się wziąć w nich udziału, bo liczba miejsc była ograniczona.

28 tablic wytyczających „Szlak Odry” to pomysł Fundacji, która chce w ten sposób zbliżyć wrocławian do rzeki. Tablice zawierają mniej znane fakty historyczne o bulwarach, mostach i stopniach wodnych we Wrocławiu. „Zaliczenie” wszystkich 28 tablic to moje niespełnione marzenie. Na stronach internetowych Fundacji http://onwater.pl/szlak/ można przeczytać ciekawe informacje o miejscach i obiektach zaznaczonych tablicami. Pierwszy punkt na szlaku to stopień wodny Opatowice, Śluza Opatowice, a ostatni: wodny Rędzin, Śluzy Rędzin. Ósmym punktem jest słynny Most Grunwaldzki.

Odrateka

Utrwalanie historii Odry i mieszkańców Wrocławia, miasta nad rzekami, to kolejny projekt Fundacji. Tworzona baza Odrateka przechowuje zdjęcia, książki, materiały filmowe i różne eksponaty zbierane z myślą o następnych pokoleniach, umożliwia więc sentymentalną podróż do przeszłości. Z myślą o przyszłości tworzy się wodne ogrody, w tym pływające wyspy lęgowe. Ma to poprawiać stan flory i fauny. Te działania mają również charakter edukacyjny. Budują poczucie odpowiedzialności za otaczającą nas przyrodę, która w zabetonowanych miastach ulega degradacji. Fundacja dba o czystość środowiska. Regularnie organizuje sprzątanie wrocławskich rzek.

Odra Centrum

Odra Centrum to, moim zdaniem, najciekawszy projekt zrealizowany przez Fundację OnWater.pl. Trochę zwariowany. Wszystko zaczęło się w grudniu 2015, gdy Zarząd Fundacji powołał ośrodek edukacyjno-kulturalny Odra Centrum, a skończyło w czerwcu 2021, gdy Odra Centrum przycumowało obok Mostu Grunwaldzkiego przy ujściu rzeki Oławy do Odry.

Budowa Odra Centrum, czyli domu na wodzie, trwała wiele lat i zaczęła się w rejonie Mostu Milenijnego. To tam po raz pierwszy odwiedziłam Centrum w budowie w kwietniu 2019, razem z grupą seniorów z Klubu Seniora przy Stowarzyszeniu Żółty Parasol. Poznałam wtedy Kamila Zarembę, „ojca” Odra Centrum, i Annę Surówkę, fantastycznych zapaleńców, miłośników Odry. Byłam oczarowana koncepcją budowy domu na wodzie – jest bardzo ekologiczny. Chodzi o sposoby ogrzewania (z podłogi i sufitu), wymiany powietrza, oczyszczania wody, itd. W trakcie wizyty poznałam słowa: szara woda i rekuperator. To też jest w Odra Centrum. Szarą wodę otrzymuje się po oczyszczeniu wody do mycia, a rekuperator to urządzenie do wentylacji, które umożliwia odzyskanie ciepła z wywiewanego z budynku powietrza. Odra Centrum jest bardzo szczelne. Powietrze wymienia się w nim trzy razy na godzinę – to się w głowie nie mieści. Dom jest jak lodówka. Lodówka w lecie chłodzi, a w zimie, jak się ją „przewróci” na drugą stronę, to grzeje – oddaje ciepło. Mówił o tym Kamil Zaremba na spotkaniu z seniorami. Nie potrafię sobie wyobrazić, jak to naprawdę działa.

Przepchnięcie stulecia

Tak można określić przemieszczenie Odra Centrum rzeką z okolic Mostu Milenijnego na Osobowicach do Opatowic. Kibicowałam temu wydarzeniu na brzegu Odry przy starcie i żałowałam, że nie mogę obserwować przepchnięcia z bliska. Wszystko zakończyło się pełnym sukcesem, chociaż trwało dłużej niż planowano. Odra Centrum (300 ton, 65 m długości, 400 m kw. powierzchni) całe i zdrowe szczęśliwie dopłynęło do śluzy na Opatowicach późnym popołudniem 14 maja 2019. Przeprawa przez 2 śluzy i 10 mostów w towarzystwie dwóch pchaczy, 6 łodzi i 3 dronów nie była łatwa. Wszystko było na styk, co do milimetra. Radio Wrocław nadawało relację na żywo z tego niesamowitego wydarzenia – transportu stulecia.

Na Opatowicach kontynuowano budowę Odra Centrum. Ściany się zazieleniły żywą roślinnością. Gdy Odra Centrum dotarło do punktu docelowego obok Mostu Grunwaldzkiego, na jego dachu powstała kawiarnia, z której można podziwiać rzekę i wodne wysepki oraz odpoczywać. Rzeczno-morskie dekoracje z ekologicznych produktów tworzą niepowtarzalną atmosferę wewnątrz obiektu. Na pokładzie znajduje się skrzynka “zero waste – weź mnie jeśli się przydam”. Można tam coś dołożyć lub wziąć.

Pomysł goni pomysł

Na przykład, trzy rybki pływają w akwarium i zasilają wodę zbędnymi dla nich “produktami”, które dzięki bakteriom są przetwarzane na “nawozy naturalne” dla roślin na ścianie powyżej akwarium. Zielona ściana jest zraszana wodą z akwarium, a jej nadmiar wraca do niego. Dzięki tej symbiozie rybki czują się potrzebne, rośliny pięknie kwitną. Podziwiałam ten pomysł.

Warsztaty w Odra Centrum

Odra Centrum pełni ważną rolę edukacyjną. Zajęcia, rozszerzające wiedzę dzieci i dorosłych na temat Odry oraz podwodnego świata, są prowadzone w innowacyjny sposób. W Szkole na Wodzie dzieci zdobywają wiedzę o rzece, jej historii, budownictwie wodnym, ekologii, florze i faunie. Mała Szkutnia jest miejscem, w którym można zbudować swoją pierwszą łódkę, poznać tajniki szkutnictwa i zakochać się w Odrze.

W zimie, gdy Odra Centrum cumowało jeszcze w rejonie Opatowic, moja koleżanka Basia Kiela brała udział w warsztatach renowacji drobnych mebli. Jest dumna, że własnoręcznie odnowiła taboret. Jestem przekonana, że Odra Centrum będzie pamiętać o seniorach. Już teraz można uczestniczyć w spotkaniach autorskich na jego pokładzie.

Odra Centrum to unikalny na europejską skalę projekt, wspólne dzieło kilkunastu osób. Oficjalnie otwarto je na początku czerwca 2021. Inne miasta mogą zazdrościć Wrocławiowi takiej wodnej atrakcji. Warto powielać ten pomysł.

Może Cię zainteresować:

Kopalnia Soli Bochnia – seniorka pełna zdrowej energii zaprasza

Najpiękniejsze wiersze o wrocławskich rzekach

Kategorie
Udostępnij