obrazy nie zostały wyświetlone
Ile to jest metr? Na pewno wiesz

Ile to jest metr? Na pewno wiesz

Gdyby odpowiedź była prosta, ile to jest metr, to nie toczono by w tej sprawie dyplomatycznych sporów z udziałem naukowców.

Więcej aktualnych informacji znajdziesz na stronie głównej GazetaSenior.pl

Cal

metr

milimetry i cale, fot.© Jerzy Dudzik

Wcześniej od czasów rzymskich używano miar takich jak krok, łokieć, palec, mila. Miara oczywiście była różna w zależności od stopy księcia albo biskupa. Tak jak pieniądze narodowe tak i miara długości była uważana za podstawę suwerenności. Stąd miar długości było wiele i tam, gdzie urządzano jarmarki była waga, gdzie można było porównać czy kupcy przypadkiem nie szachrują.

Konwencja Metryczna

Dopiero w 1875 roku w Paryżu, a więc całkiem niedawno, siedemnaście państw zdecydowało o wprowadzeniu systemu metrycznego. Polska podpisała konwencję w 1925 roku. Zwolennicy metra mają jeszcze dużo do zrobienia, choćby w przypadku rur i kolanek w instalacjach hydraulicznych.

Metr katolicki

W Krakowie w czasach króla Władysława IV osiedlił się Tytus Liwiusz Burattini. Na Akademii Krakowskiej zrodził się wtedy pomysł, by utworzyć miarę powszechną, wykorzystując wahadło Galileusza. Swój pomysł opublikował w książce z 1675 roku. Z biegiem czasu okazało się, że założenia były nieco wadliwe i miara w różnych miejscach świata różniła się wielkością.

Jednolita miara długości była potrzebna do wyznaczania miejsca na mapie w trakcie rejsu żaglowcami. Teraz mamy precyzyjne mapy, żyrokompasy, GPS i inne kosmiczne technologie, ale w czasach żaglowców i lampy naftowej tak łatwo nie było. To wtedy tez powstało powiedzenie czas to pieniądz. Im dłuższy rejs z kolonii do Europy, tym mniejszy zarobek.

Ile to jest metr

Pierwszym wzorcem metra był ten przechowywany w Sevres pod Paryżem wykonany z irydu i platyny. Jednak w 1960 roku etalon, bo tak o tym wzorcu mówiono, został zastąpiony przez dość skomplikowaną dla zwykłego zjadacza chleba konstrukcję. Jednak jeszcze do zrozumienia. Otóż metr to była długość drogi przebytej w próżni przez światło w czasie 1/299792458 sekundy.

Schody dopiero się zaczynają. Od 2019 definicja metra jest chyba już tylko dla fizyków i matematyków z tych wąskich dziedzin nauki zajmujących się metrologią. Teraz definicja metra to: “oznaczenie m, jest to jednostka długości w SI. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej prędkości światła w próżni c, wynoszącej 299 792 458, wyrażonej w jednostce m s-1, przy czym sekunda zdefiniowana jest za pomocą częstotliwości cezowej ∆νCs.”

metr

metr i multimetr, fot.© Jerzy Dudzik

Definicja ta weszła w życie 20.05.2019 roku. Na stronie tutaj znajdziecie wszystkie definicje podstawowych jednostek SI. Będziecie mogli sprawdzić, jak zmieniło się określenie jednostek podstawowych od czasu kiedy uczyliście się ich w szkole.

Życie codzienne

Widać są takie potrzeby, by to, co oczywiste, jak metr kartofli, skomplikować i uczynić niezrozumiałym dla większości społeczeństwa.

Kiedy popatrzysz na pracę bednarza, czy kołodzieja, który odmierza cyrklem sześć razy po okręgu, by koło było okrągłe, to wiesz, że liczba π w przypadku tego rzemieślnika wynosi 3. Tak było od czasów, kiedy wymyślono pierwsze koło. I to się sprawdza w praktyce rzemieślnika z ginących zawodów.

Jednak w czasach lotów kosmicznych i czasoprzestrzeni, naukowcy nie mogą sobie pozwolić na takie trywialne sposoby mierzenia. Dlatego precyzja jest tak istotna, chociaż na co dzień jej nie zauważamy.

Dzień Liczby π. Dobry powód do świętowania

Kategorie
Udostępnij