![Seniorzy będą stanowić blisko 40 proc. społeczeństwa. Marzena Okła-Drewnowicz o wyzwaniach polityki senioralnej [WYWIAD]](https://www.gazetasenior.pl/wp-content/uploads/2026/06/pap_20240605_0ZM-1.jpg.webp)
Seniorzy będą stanowić blisko 40 proc. społeczeństwa. Marzena Okła-Drewnowicz o wyzwaniach polityki senioralnej [WYWIAD]
Stanowisko ministry ds. polityki senioralnej zostało powołane przez rząd Koalicji 15. października jako odpowiedź na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa. Gdy ponad dwa lata temu Marzena Okła-Drewnowicz obejmowała tę funkcję, w rozmowie z „Gazetą Senior” zapowiadała m.in. wzmocnienie Uniwersytetów Trzeciego Wieku, większą rolę rad seniorów oraz rozwój systemowego wsparcia dla osób starszych. Dziś wracamy do tych tematów i pytamy o konkrety: przyszłość bonu senioralnego, reformę opieki długoterminowej, bezpieczeństwo seniorów, politykę międzypokoleniową i rozwiązania przygotowywane przez rząd.
Rozmawiają: Kazimierz Nawrocki, Jadwiga Kwiek, Maria Orwat i Linda Matus
Spis Treści
UTW I RADY SENIORÓW
Kazimierz Nawrocki: W poprzednim wywiadzie dla „Gazety Senior” nazwała Pani Uniwersytety Trzeciego Wieku „fenomenem społecznym” i zapowiadała ich wzmocnienie. W programie „Aktywni – Seniorzy – ASY, priorytet II” do 2030 roku przewidziano dla nich finansowanie. Na jakie konkretne działania UTW będą mogły ubiegać się o środki w konkursach realizowanych przez wojewodów?
Marzena Okła-Drewnowicz, Sekretarz Stanu w KPRM i Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Senioralnej: W ramach programu wieloletniego „Aktywni Seniorzy – ASY” Uniwersytety Trzeciego Wieku zostały ujęte w Priorytecie II „Edukacja osób starszych”. O środki w konkursach prowadzonych przez wojewodów będą mogły ubiegać się organizacje pozarządowe oraz inne uprawnione podmioty. Wsparcie będzie przeznaczone na rozwój UTW w zakresie aktywności społecznej osób starszych, różnych form edukacji, udziału seniorów w życiu lokalnych społeczności oraz wolontariatu. W praktyce finansowanie będzie mogło obejmować działania edukacyjne i aktywizujące, takie jak wykłady, kursy, warsztaty, kursy językowe i komputerowe oraz inne formy rozwijania wiedzy i umiejętności seniorów.
Kazimierz Nawrocki: W poprzedniej rozmowie mówiła Pani również o konieczności „skierowania konkretnych pieniędzy” do rad seniorów. Pozostając przy programie „ASY” – na jakie wsparcie mogą liczyć rady seniorów w nowym rozdaniu?
W programie wieloletnim „Aktywni Seniorzy – ASY” po raz pierwszy przewidziano odrębne wsparcie dla projektów inicjowanych przez rady seniorów albo konsultowanych z radami seniorów. Wsparcie to zostało ujęte w Priorytecie III „Partycypacja społeczna osób starszych” i obejmuje projekty, które wzmacniają udział osób starszych w życiu społecznym i publicznym, wspierają samoorganizację środowisk seniorskich, pobudzają aktywność obywatelską w społeczności lokalnej oraz pomagają włączać osoby osamotnione w życie społeczne. O dofinansowanie występują gminy, powiaty i województwa, przy których działa rada seniorów, a projekt musi wynikać z inicjatywy tej rady albo z konsultacji z nią. Ważnym elementem konkursu jest także wzmacnianie kompetencji rad seniorów, w tym rozwijanie współpracy między radami oraz współpracy rady z samorządem.
Zobacz również: „Nie oczekujemy luksusów” SANATORIUM z NFZ oczami seniorów – o logistyce, warunkach pobytu, kosztach i systemie
POLITYKA SENIORALNA
Kazimierz Nawrocki: Jakie nowe rozwiązania w polityce senioralnej są dziś rozważane i wspierane przez Panią? Czy liczy Pani na pomysły wypracowane w ramach programu ASY, szczególnie w jego pierwszym priorytecie?
Nowe rozwiązania w polityce senioralnej muszą odpowiadać na głębokie zmiany demograficzne, które zachodzą w Polsce. Dostrzegam potrzeby obecnych i przyszłych seniorów, dlatego politykę senioralną buduję w oparciu o dane, prognozy demograficzne, solidarność międzypokoleniową i przyszłość rynku pracy. Na koniec 2024 r. osoby w wieku 60 lat i więcej stanowiły już 26,6 proc. społeczeństwa, czyli blisko 10 mln osób. Do 2050 r. liczba osób starszych wzrośnie do 12,4 mln, a osoby starsze będą stanowiły blisko 40 proc. ludności Polski. Szczególnie istotny jest wzrost liczby najstarszych seniorów, ponieważ liczba osób w wieku 85 lat i więcej wzrośnie z 0,84 mln do 1,7 mln. Oznacza to większą potrzebę wsparcia w codziennym życiu, rozwoju usług w miejscu zamieszkania i lepszego przygotowania państwa na skutki starzenia się społeczeństwa.
Oczywiście, że liczę między innymi na rozwiązania wypracowane w programie wieloletnim na rzecz Osób Starszych „Aktywni Seniorzy – ASY” na lata 2026–2030, w Priorytecie I „Rozwój strategicznych koncepcji w zakresie polityki senioralnej”. Ten priorytet służy tworzeniu innowacyjnych koncepcji i uniwersalnych modeli działania, które mogą wzmacniać politykę senioralną szerzej niż w jednej gminie czy jednej organizacji.
Równolegle wspieram rozwiązania ustawowe, które porządkują system wsparcia osób starszych. Projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, przyjęty przez Radę Ministrów 5 maja 2026 r. Projekt dotyczy opieki długoterminowej, która jest dziś rozproszona między systemem ochrony zdrowia a systemem pomocy społecznej. Ustawa połączy te systemy przez wspólne zasady udzielania informacji, współpracy, monitorowania i oceny jakości usług dla osób wymagających długoterminowego wsparcia. Projekt wprowadza między innymi powiatowego koordynatora opieki długoterminowej oraz bon senioralny, czyli usługę wsparcia w domu dla osób od 65. roku życia.
Kazimierz Nawrocki: Podkreśla Pani rolę pełnomocników wojewodów ds. polityki senioralnej jako osób, którzy koordynują działania w regionach. Dla wielu naszych czytelników to jednak wciąż mało znana funkcja. Kim w praktyce są pełnomocnicy i czym zajmują się na co dzień? Czy senior może realnie zwrócić się do pełnomocnika z problemem lub pomysłem?
Tak, senior może zwrócić się do pełnomocnika w sprawach dotyczących polityki senioralnej w regionie. Lista wszystkich wojewódzkich pełnomocników ds. polityki senioralnej wraz z danymi kontaktowymi jest dostępna na stronie: https://www.gov.pl/web/senior/lista-pelnomocnikow.
Pełnomocnicy wojewodów ds. polityki senioralnej działają w każdym województwie. Zostali powołani razem z zespołami ekspertów ds. polityki senioralnej, aby usprawnić koordynację działań w regionach i lepiej dopasować politykę senioralną do realiów poszczególnych województw. To rozwiązanie ma służyć ścisłej współpracy administracji rządowej i samorządowej, aby planować i realizować skuteczną politykę senioralną, która odpowiada na lokalne potrzeby. Pełnomocnicy łączą i integrują podmioty oraz organizacje, które działają na rzecz osób starszych w danym województwie. Koordynują działania w regionie i tworzą przestrzeń do kształtowania polityki senioralnej na szczeblu regionalnym. Ściśle współpracują też z zespołem ekspertów ds. polityki senioralnej oraz prowadzą konsultacje projektów aktów prawnych i programów dotyczących seniorów. Dzięki ich pracy Departament Polityki Senioralnej KPRM oraz przedstawiciele rządu w terenie mogą uwzględnić perspektywę gmin, powiatów i samorządów wojewódzkich. Ważną częścią ich pracy jest także współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego, szczególnie we wzmacnianiu roli rad seniorów. Spotkania regionalne, konsultacje i działania aktywizujące sprzyjają tworzeniu nowych rad seniorów oraz włączaniu tych już działających w opiniowanie lokalnych strategii. Pełnomocnicy uczestniczą również w licznych inicjatywach środowisk seniorskich. Są to między innymi debaty społeczne, wizyty studyjne, wydarzenia integracyjne i kampanie, które promują ideę aktywnego starzenia się.
Zobacz również: Co na to NFZ. Odpowiedź Funduszu na kwestie opisane w artykule „Nie oczekujemy luksusów SANATORIUM z NFZ oczami seniorów;
RELACJE MIĘDZYPOKOLENIOWE
Linda Matus: Zapowiadany program „Szkoła międzypokoleniowa”, w którym młodzież wspiera seniorów w rozwijaniu kompetencji cyfrowych, ruszył, ale przedłużano nabór. Z czego to wynika – czy zainteresowanie było mniejsze, niż zakładano?
Przedłużenie naboru w kolejnej edycji „Szkoły międzypokoleniowej” traktuję jako decyzję organizacyjną, która służyła lepszemu wykorzystaniu formuły konkursu i dotarciu do większej liczby placówek w każdym województwie. Program jest skierowany do uczniów klas 7 i 8 szkół podstawowych oraz uczniów szkół ponadpodstawowych, a jego zadaniem jest organizacja warsztatów dla seniorów o kompetencjach cyfrowych i bezpiecznym korzystaniu z internetu. Szkoły pracują z nauczycielem liderem, korzystają ze wsparcia merytorycznego ekspertów NASK, otrzymują propozycje scenariuszy zajęć i prowadzą działania w swoich lokalnych społecznościach, na przykład w pracowniach komputerowych, bibliotekach lub klubach seniora. O znaczeniu programu przesądza więc jakość przeprowadzonych warsztatów, liczba zaangażowanych uczniów i seniorów, współpraca ze środowiskiem lokalnym oraz późniejsze sprawozdania, a sam termin rejestracji pozostaje narzędziem organizacyjnym.
Zobacz również: Jak podróżują seniorzy? Wypełnij ankiet Gazety Senior i odbierz prezent 🎁
ZDROWIE i OPIEKA
Linda Matus: Opieka długoterminowa była jednym z deklarowanych przez Panią priorytetów polityki senioralnej. Dziś pojawiają się konkretne dane – tysiące nowych i przekształconych łóżek opieki długoterminowej oraz łóżek geriatrycznych w ramach KPO. Spróbujmy to przełożyć na praktykę, w jaki sposób ta opieka będzie realnie dostępna?
Dostępność opieki długoterminowej oznacza, że osoba starsza, przewlekle chora albo wymagająca dłuższego wsparcia medycznego otrzymuje pomoc bliżej miejsca zamieszkania, w placówce przygotowanej do jej potrzeb. Dostępność opieki długoterminowej wymaga jasnej organizacji systemu, ponieważ samo zwiększanie liczby miejsc nie rozwiązuje problemu zagubienia pacjenta i jego rodziny między ochroną zdrowia a pomocą społeczną. Projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych porządkuje ten obszar przez wspólną definicję opieki długoterminowej, zasady współpracy instytucji, obowiązki informacyjne oraz monitorowanie jakości i dostępności usług. Kluczową rolę otrzyma powiatowy koordynator do spraw opieki długoterminowej, który będzie udzielał mieszkańcom indywidualnego wsparcia doradczego, informował o dostępnych usługach i świadczeniach, pomagał w wyborze formy pomocy dostosowanej do sytuacji konkretnej osoby oraz współpracował z podmiotami leczniczymi, pomocą społeczną, organizacjami pozarządowymi i innymi instytucjami działającymi w obszarze opieki. Koordynator będzie także identyfikował lokalne potrzeby i bariery, publikował informacje o dostępnych formach wsparcia oraz inicjował działania poprawiające dostępność i jakość opieki na terenie powiatu.
Zobacz również: Kolejka do sanatorium 2026. Długość kolejki we wszystkich województwach [aktualne dane]
FINANSE
Linda Matus: Z badania „Gazety Senior” wynika, że trzynasta emerytura to realne wsparcie – aż 65% seniorów wydaje ją w całości, głównie na leki, leczenie i bieżące rachunki. Jednocześnie wielu podkreśla, że to pomoc doraźna. Czy – w świetle tych danych – widzi Pani potrzebę przesunięcia akcentu z jednorazowych świadczeń na zwiększanie bezpieczeństwa finansowego seniorów, np. poprzez trwałe zmiany systemowe?
Każda sytuacja jest indywidualna i wsparcie należy zróżnicować. Seniorzy mogą korzystać z usług opiekuńczych organizowanych przez gminy. W tym roku przeznaczyliśmy na to dodatkowe środki. Działa program bezpłatnych leków i szczepień dla osób po 65 roku życia. Działają też kluby seniora i domy dziennego pobytu, które oferują nie tylko zajęcia, lecz także pomoc i poradnictwo. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przeznaczyło 80 mln zł na dofinansowanie tych form wsparcia. Co więcej, rząd wprowadził nowe świadczenie honorowe z tytułu ukończenia stu lat życia, rentę wdowią i rozwiązał kwestię tzw. emerytur czerwcowych. Chodzi tutaj o świadczenia emerytalne przyznane lub przeliczone w czerwcu w latach 2009–2019 oraz powiązane z nimi renty rodzinne. 16 kwietnia br. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakończył ponowne ustalanie ich wysokości. Łącznie ZUS przeliczył 219,5 tys. świadczeń z 220,2 tys. zaplanowanych spraw. Oznacza to realizację na poziomie 99,7 proc. W niewielkiej liczbie spraw postępowanie o ponowne przeliczenie świadczenia pozostaje zawieszone z powodu trwających postępowań sądowych lub administracyjnych.
Kazimierz Nawrocki: Wielu seniorów czuje się pokrzywdzonych zasadami przyznawania tzw. 14. emerytury – zwłaszcza osoby, które przez lata odprowadzały wyższe składki, a dziś otrzymują świadczenie pomniejszone lub wcale. Padają głosy, że narusza to zasadę równości. Czy te zasady mogą zostać zmienione? W jakich okolicznościach?
Czternasta emerytura ma charakter świadczenia dodatkowego, który ma wspierać przede wszystkim seniorów o niższych dochodach. Dlatego też wprowadzono próg dochodowy, który wynosi 2900 zł brutto. Jednocześnie mechanizm „złotówka za złotówkę” zapewnia, że wsparcie jest stopniowo ograniczane wraz ze wzrostem świadczenia podstawowego.
Zobacz również: 13 emerytura: jak naprawdę wydają ją seniorzy? Te wybory wiele mówią. Wyniki badania „Gazety Senior” RAPORT
BEZPIECZEŃSTWO
Maria Orwat: Wielu seniorów – zwłaszcza tych, którzy pamiętają wojnę – odczuwa dziś realny lęk związany z sytuacją bezpieczeństwa. Czy państwo ma plan przygotowania seniorów na sytuacje kryzysowe – tak, aby każdy wiedział, gdzie się schronić, gdzie szukać pomocy i jak się zachować? Czy w tym zakresie większą rolę będą odgrywać ośrodki pomocy społecznej i samorządy?
Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rządowe Centrum Bezpieczeństwa we współpracy z ekspertami, samorządami, służbami i organizacjami pozarządowymi opracowały „Poradnik Bezpieczeństwa”. Ma on przygotować obywateli na różnorodne zagrożenia, ale też wzmacniać wspólnotę, zaufanie i solidarność w całym społeczeństwie. Poradnik został rozesłany do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce. Dostępny jest też w wersji wydrukowanej alfabetem Braille’a. Inne wersje językowe można pobrać w wersji elektronicznej na stronie: poradnikbezpieczenstwa.gov.pl. W systemie ochrony ludności i obrony cywilnej ważną rolę pełnią instytucje publiczne, w tym władze lokalne. Wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast, starostowie, wojewodowie i minister właściwy do spraw wewnętrznych tworzą plany ewakuacji i schronienia, zarządzają infrastrukturą i koordynują działania służb. W urzędzie miasta lub gminy można uzyskać więcej informacji o wsparciu dla osób potrzebujących szczególnej pomocy w sytuacjach kryzysowych, w tym seniorów. Natomiast informacje o lokalizacji miejsc schronienia są dostępne w urzędzie gminy, jednostkach Państwowej lub Ochotniczej Straży Pożarnej oraz na stronie gov.pl/kgpsp/
Zobacz również: Jak zadbać o bezpieczeństwo seniora na odległość? Nowoczesne rozwiązania w praktyce [rozmowa z Tomaszem Tchorowskim z Senior Securo]
PSYCHE
Jadwiga Kwiek: Od lat w „Gazecie Senior” prowadzimy cykl „ABC psychologii dla seniora” i widzimy, jak dużą potrzebą jest oswajanie zmian związanych z przemijaniem. Dla wielu seniorów najtrudniejsze jest to, co dzieje się w ich „w głowie”. Czy w polityce senioralnej widzi Pani miejsce na systemowe wsparcie, które przygotowuje do starości także od strony psychologicznej?
Tak, w polityce senioralnej widzę miejsce na systemowe wsparcie, które pomaga osobom starszym lepiej przechodzić przez zmiany związane z wiekiem. Projekt „Strategii Rozwoju Polski do 2035 r.” zakłada między innymi działania zwiększające udział seniorów w życiu społecznym, kulturalnym, wolontariacie oraz edukacji. Przewiduje też programy wspierające instytucje publiczne i organizacje społeczne w aktywizacji osób starszych przez spotkania, warsztaty i inne wydarzenia. Ważną częścią tych działań będzie także informacja, pomoc w rozwiązywaniu drobnych problemów dnia codziennego oraz wsparcie wolontariuszy. Tak rozumiana aktywność wzmacnia relacje społeczne, poczucie sprawczości i codzienne bezpieczeństwo seniorów, dlatego pomaga im także w oswajaniu psychologicznych i społecznych zmian związanych ze starzeniem się. Więcej informacji znajdą państwo w projekcie „Strategii”: https://www.gov.pl/attachment/a9125b06-57ba-4e3b-b1be-50719a724eba
BON SENIORALNY
Linda Matus: Bon senioralny miał być jednym z najważniejszych elementów systemowego wsparcia opieki nad osobami starszymi w domu. Tymczasem projekt został wykreślony z Krajowego Planu Odbudowy, a jego przyszłość stała się niepewna, nie ma już ani terminu, ani finansowania z KPO. Czy bon senioralny wejdzie w życie, czy seniorzy powinni traktować go dziś jako niezrealizowaną zapowiedź?
Bon Senioralny jest programem rządowym przewidzianym w projekcie ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych. Rada Ministrów przyjęła projekt 5 maja br. Ustawa ma wejść w życie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Wiadomo jednak, że każdy projekt może zostać zmieniony w trakcie prac legislacyjnych. Przewiduję, że prace w parlamencie potrwają nie dłużej niż do wakacji. Potem liczę na podpis prezydenta. Zakładamy, że Bon Senioralny będzie dostępny już pod koniec trzeciego kwartału, czyli od października.
fot. Marzena Okła-Drewnowicz, PAP Marian Zubrzycki
Dziękujemy, że przeczytałaś/łeś artykuł do końca. Mamy dla Ciebie kilka propozycji!
✓ Prenumeruj Gazetę Senior >>>TU nie przegap ważnych tematów dla seniorów
✓ Zapisz się do bezpłatnego Newslettera [środowy biuletyn] >>>TU najciekawsze treści prosto na Twój e-mail
✓ Wesprzyj pracę redakcji drobną kwotą: odwiedź buycoffee.to/gazeta-senior >>>TU
✓ Weź udział w anonimowej ankiecie o turystyce senioralnej >>>TU na jej podstawie powstanie artykuł do lipcowego wydania „Gazety Senior”. Dzięki Twojej opinii możemy opisywać i nagłaśniać prawdziwe potrzeby i problemy seniorów!
Przeczytaj również:
Jak podróżują seniorzy? Wypełnij ankietę „Gazety Senior” i odbierz prezent 🎁
- Seniorzy będą stanowić blisko 40 proc. społeczeństwa. Marzena Okła-Drewnowicz o wyzwaniach polityki senioralnej [WYWIAD] - 10 czerwca, 2026
- Za drzwiami Dziennego Domu Senior+. Rozmowa z Dorotą Krysiak-Molendą kierownikiem placówki w Ostrowie Wlkp. - 14 stycznia, 2026
- Qigong – chiński sposób na długie życie w zdrowiu [WYWIAD] - 29 lipca, 2025