Wiek emerytalny w górę? Co myślą seniorzy?
Wiek emerytalny w Polsce wciąż budzi wiele emocji i częściej staje się przedmiotem sporów niż spokojnej, merytorycznej rozmowy. Odrzućmy jednak na chwilę tę perspektywę i przyjrzyjmy się codzienności – sytuacji, w której przy kuchennym stole pojawia się pytanie: czy to już „czas na emeryturę”? Sprawdźmy, jakie decyzje podejmują sami zainteresowani, czyli seniorzy-przyszli emeryci.
Więcej aktualnych informacji znajdziesz na stronie głównej GazetaSenior.pl
Spis Treści
Realny wiek emerytalny w Polsce
W 2024 roku ZUS przyznał po raz pierwszy prawie 296 tysięcy emerytur. Większość osób, bo około dwie trzecie (67,6%), przeszła na emeryturę dokładnie w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego. Co piąta osoba (22%) zrobiła to z niewielkim opóźnieniem – do 11 miesięcy po uzyskaniu prawa do świadczenia. Natomiast niemal co dziesiąty nowy emeryt (9%) zdecydował się pracować jeszcze rok lub dłużej.
Jeśli spojrzymy na dane według płci, widać wyraźną różnicę. Wśród mężczyzn, którzy przechodzą na emeryturę po ukończeniu 65. roku życia, większość (prawie 74%) kończy pracę od razu po osiągnięciu wieku emerytalnego. Tylko 6% z nich odkłada tę decyzję o rok lub dłużej. Z kolei kobiety, które mogą przejść na emeryturę w wieku 60 lat, częściej decydują się jeszcze trochę popracować. Ponad 12% pań wstrzymało się z przejściem na emeryturę o rok lub więcej.
Krótko mówiąc – to kobiety dwa razy częściej niż mężczyźni odkładają moment przejścia na emeryturę, choć dużo szybciej nabywają prawo do świadczenia. Ogólny udział osób opóźniających przejście na emeryturę o rok lub więcej lekko spadł w 2024 r. w porównaniu do lat poprzednich. W 2023 kobiety prawie 2,3 razy częściej niż mężczyźni opóźniały przejście na emeryturę o rok lub dłużej. Różnica między płciami pozostaje jednak stabilna – kobiety ponad dwukrotnie częściej odkładają emeryturę.
Przechodzimy na emeryturę – i co dalej? Z jakiej kwoty przychodzi żyć?
Różnice w wysokości emerytur kobiet i mężczyzn wciąż są bardzo duże i z roku na rok niestety rosną. Z danych ZUS wynika, że w grudniu 2024 roku przeciętna emerytura mężczyzny wyniosła 4 818 zł, podczas gdy kobiety – 3 321 zł. Różnica to aż 1 497 zł miesięcznie. Rok wcześniej, w 2023 roku, przeciętna emerytura panów wynosiła 4 252 zł, a pań – 2 921 zł (różnica 1 331 zł). W 2022 roku różnica ta była nieco mniejsza, ale nadal bardzo wyraźna – mężczyźni otrzymywali średnio 3 628 zł, a kobiety 2 468 zł.
Dysproporcje wynikają głównie z różnicy wieku emerytalnego, czyli o pięć lat krótszego okresu aktywności zawodowej kobiet oraz z faktu, że kobiety żyją dłużej – według danych GUS Polki dożywają średnio 82 lat, a Polacy nieco ponad 74. Zgromadzone przez kobiety składki muszą wystarczyć na dłuższy okres życia. Jeśli kobieta po 60. roku życia będzie pobierać emeryturę przez około 22 lata, to te same pieniądze, które mężczyzna wykorzysta w 9 lat, muszą jej wystarczyć na dwa razy dłużej. Dlatego emerytury kobiet są zazwyczaj niższe.
W naszym systemie emerytalnym – ocenianym przez niezależne międzynarodowe audyty na 3+ – wciąż istnieje możliwość zwiększenia świadczenia. Jak to zrobić? Przesuwając moment przejścia na emeryturę, przyszły emeryt zyskuje podwójnie: pracuje dłużej, odkładając więcej składek, a jednocześnie skraca okres, na który ZUS wypłaca zgromadzony kapitał. W efekcie jego przyszła emerytura jest wyższa. To w gruncie rzeczy całkiem prosty rachunek.
Rada od Joanny Senyszyn
Dobrym przykładem może być Joanna Senyszyn, która uważa, że każdy, kto ma możliwość, lubi swoją pracę i cieszy się zdrowiem, powinien rozważyć późniejsze przejście na emeryturę.
Polityczka podkreśla, że sama nie przeszła na emeryturę w wieku 60 lat, lecz dopiero 10 lat później, co pozwoliło jej znacznie zwiększyć świadczenie. – „Z około 6 tysięcy zrobiło się prawie 13 tysięcy złotych. Do tego dochodzą jeszcze coroczne waloryzacje” – mówi.
– „Pracowałam łącznie 47 lat, często równocześnie na dwóch uczelniach i w nadgodzinach. Wszystkie wynagrodzenia były objęte składkami, więc uzbierało się sporo kapitału” – powiedziała w rozmowie z Onetem. Na koniec zachęca seniorów, by w miarę możliwości rozważyć opóźnienie emerytury, bo to prosta droga do wyższych świadczeń.
Polska na tle innych krajów
Polska ma relatywnie niski ustawowy wiek emerytalny, zwłaszcza na tle wielu krajów europejskich, gdzie wynosi on 65–67 lat i zwykle jest jednakowy dla obu płci. Nasz wiek emerytalny kobiet (60 lat) należy do najniższych w całej UE. Dla porównania, w państwach OECD średni wiek przechodzenia na emeryturę obecnych roczników to około 64,4 roku dla mężczyzn i 63,6 roku dla kobiet.
Nasz system emerytalny został zbudowany w czasach, gdy młodych było dużo, pracowali, a ich bieżące składki finansowały świadczenia stosunkowo nielicznej grupy emerytów. Dziś to rozwiązanie już nie działa – piramida demograficzna odwróciła się, a system trzyma się głównie dzięki dopłatom z innych źródeł. Udawanie, że nic się nie stało, skończy się w chwili, gdy nie będzie już z czego „dosypać”. Ale kiedy to nastąpi? Tego nikt nie potrafi powiedzieć, a wielu ma nadzieję, że nie stanie się to za ich kadencji.
Podobał Ci się ten artykuł? Prenumeruj Gazetę Senior i bądź na bieżąco z ważnymi tematami! Zajrzyj do sklepu „Gazety Senior” TUTAJ
Jeżeli interesują Cię informacje na temat emerytur, zapisz się do Newslettera Gazety Senior Zapisz się do Newslettera
Zobacz również: Dni Seniora 2026. Senioriady, targi seniora i święta seniorów. KALENDARZ wydarzeń senioralnych. Co, gdzie, kiedy?
- Opłata za sanatorium NFZ dla emeryta. Aktualny cennik zakwaterowania i wyżywienia [sezon 2026] - 17 lutego, 2026
- Wiek emerytalny w górę? Co myślą seniorzy? - 17 lutego, 2026
- Kolejka do sanatorium 2026. Długość kolejki we wszystkich województwach [aktualne dane] - 16 lutego, 2026