Dodatki do emerytury 2024: pełne zestawienie świadczeń dla seniorów [RAPORT]

Dodatki do emerytury 2024: pełne zestawienie świadczeń dla seniorów [RAPORT]

Trzynasta i czternasta emerytura, emerytura honorowa, oraz inne formy wsparcia finansowego i dodatków dla seniorów w 2024 roku. Istnieje szereg dodatków do emerytury, które mogą być pomocne w podreperowaniu skromnego budżetu seniora. Poznaj szczegóły i zmiany, które będą obowiązywać w nowym roku. 

Więcej aktualnych informacji znajdziesz na stronie głównej gazetasenior.pl

Dodatkowe emerytury

13. emerytura 2024

Trzynasta emerytura to roczny dodatek zagwarantowany ustawą, który otrzymują wszyscy emeryci i renciści, niezależnie od wysokości ich podstawowego świadczenia. Dodatek wypłacany jest w kwietniu. ZUS oraz pozostałe organy emerytalne wypłacają go automatycznie wszystkim uprawnionym bez konieczności składania wniosku. Kwota trzynastej emerytury wynosi tyle, ile najniższa emerytura obowiązująca od 1 marca danego roku. Po marcowej waloryzacji najniższa emerytura, a także trzynasta emerytura, wyniosła 1588,44 zł brutto, czyli maksymalnie 1445,48 zł do ręki. W 2024 r. minimalna emerytura, przy założonej w ustawie budżetowej waloryzacji na poziomie 12,3 proc., może wynieść 1783,82 zł brutto tj. maksymalnie 1623,27 zł na rękę. To oznacza podwyżkę o ok. 178 zł.

14. emerytura 2024

Czternasta emerytura to roczny dodatek do emerytury przeznaczony dla seniorów o niskich świadczeniach. Nie wszyscy emeryci otrzymują tzw. czternastkę, a niektórzy dostają ją w obniżonej kwocie. Wysokość czternastej emerytury jest równa najniższej emeryturze obowiązującej w danym roku z możliwością podwyższenia świadczenia. Nie ma potrzeby składania wniosku o wypłatę 14. emerytury. Emeryci i renciści, których emerytury wynoszą do 2900 zł brutto, otrzymują pełną kwotę czternastej emerytury po odjęciu składki zdrowotnej i podatku dochodowego. Osoby, których podstawowe świadczenie przekracza próg 2900 zł brutto, dostaną czternastą emeryturę pomniejszoną według zasady „złotówka za złotówkę”. Minimalna kwota czternastej emerytury to 50 zł brutto. Termin wypłaty czternastki jest elastyczny i określany co roku przez właściwego ministra. Maksymalna wysokość 14 emerytury w 2023 r. wyniosła 2650 zł brutto. Świadczenie wypłacano we wrześniu. Maksymalna wysokość 14-tki w 2024 r. nie będzie mogła być niższa niż emerytura minimalna obowiązująca od 1 marca, czyli według aktualnych szacunków ok. 1783,82 zł brutto tj. 1623,27 zł na netto.

Zobacz również: Kolejka do sanatorium 2024. Długość kolejki w poszczególnych województwach: aktualne dane [PRZEGLĄD]

Emerytura honorowa dla 100-latków

Seniorzy, którzy osiągnęli wiek stu lat, mają prawo do comiesięcznego świadczenia honorowego zwanego „emeryturą honorową”. To świadczenie przysługuje każdemu stulatkowi, niezależnie od tego, czy otrzymuje emeryturę, czy nie. Od 1 marca 2023 roku emerytura honorowa wynosi 5540,25 zł brutto. ZUS wypłaca to świadczenie automatycznie, chyba że stulatek nie figuruje w dokumentacji Zakładu, ponieważ nie pobiera emerytury, w takim przypadku konieczne jest złożenie wniosku. Emerytura honorowa nie jest objęta waloryzacją, dlatego raz przyznana w określonej wysokości już się nie zmieni. Seniorzy, którzy ukończyli setny rok życia, otrzymują emeryturę honorową w różnej wysokości. Wszystko zależy od tego, w którym roku obchodzili okrągłe urodziny.

Wysokość emerytury honorowej uzależniona jest od poziomu średniego wynagrodzenia. Nowa kwota emerytury honorowej będzie obowiązywać od 1 marca 2024 r. Jeszcze nie znamy jej wysokości.

Reklama Prenumerata indywidualna Gazety Senior

Dodatki dla wybranych grup zawodowych na emeryturze

300 plus dla sołtysów tzw. sołtysowe 2024

Dodatek do emerytury przyznawany jest emerytowanym sołtysom, którzy pełnili tę funkcję przez co najmniej dwie kadencje, czyli przynajmniej 8 lat, ale ciągłość kadencji nie jest wymagana. Wypłaty realizuje KRUS. Dodatek obowiązuje od 1 lipca 2023 roku. Aby otrzymać tzw. sołtysowe, należy złożyć wniosek. Wysokość dodatku dla sołtysów to 300 złotych miesięcznie. Sołtysowe, podobnie jak emerytury, podlega waloryzacji. KRUS dokona waloryzacji świadczenia z urzędu. Jeżeli utrzyma się aktualnie prognozowany wskaźnik waloryzacji 12,3 proc., to od 1 marca 2024 r. dodatek dla sołtysów wyniesie 336,9 zł.

Dodatek dla strażaków i ratowników górskich [200 plus]

Świadczenie ratownicze to dodatek pierwotnie przyznany w wysokości 200 zł strażakom-ochotnikom i ratownikom górskim za ich długoletnią służbę i zaangażowanie w działania ratownicze. Jest wypłacane co miesiąc, niezależnie od wysokości emerytury. Aby otrzymać to świadczenie, należy spełnić określone kryteria, takie jak liczba lat służby i aktywny udział w działaniach ratowniczych. O tzw. dodatek 200 plus mogą ubiegać się kobiety 60+ po 20 latach czynnej służby w OSP oraz mężczyźni 65+, którzy przez co najmniej 25 lat brali czynny udział w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych OSP, oraz analogicznie kobiety i mężczyźni, którzy brali udział w działaniach ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego. Dodatek wypłacany jest od 2022 r., a w marcu 2023 r. został zwaloryzowany do 230 zł. Od 1 marca 2024 r. może wynieść blisko 260 zł.

MAMA 4+ emerytura za wychowanie czwórki dzieci

Mama 4 plus, czyli rodzicielskie świadczenie uzupełniające przyznawane za wychowanie dzieci i rezygnację z pracy lub jej niepodjęcie. Warto zaznaczyć, że to świadczenie nie jest przeznaczone wyłącznie dla matek – mogą o nie ubiegać się również ojcowie. Dodatek Mama 4 plus jest przyznawany na wniosek, a jego maksymalna kwota jest równa najniższej emeryturze. Od 1 marca 2024 roku świadczenie to wynosić ok. 1783,82 zł brutto.

Reklama Głosowanie na seniora/kę roku 2023

Waloryzacja emerytur: 1 marca 2024

Waloryzacja emerytur i rent nie jest dodatkiem, ale oznacza więcej w portfelu emeryta. Celem waloryzacji jest ochrona emerytur i rent przed utratą ich realnej wartości spowodowanej inflacją. Zasada jest prosta: wyższa inflacja oznacza wyższą waloryzację. Proces waloryzacji, czyli podwyższenia świadczeń odbywa się zawsze 1 marca i jest zagwarantowany ustawowo. W roku 2023 emerytury i renty zwaloryzowano w sposób kwotowo-procentowy. Osoby o niższych świadczeniach otrzymały gwarantowaną kwotę podwyżki w wysokości 250 zł brutto, czyli 227,50 zł na rękę. Niestety, osoby, których świadczenia nie osiągnęły poziomu emerytury minimalnej, nie skorzystały z tej gwarantowanej podwyżki. Natomiast wyższe emerytury i renty objęła waloryzacja procentowa, a wskaźnik waloryzacji w 2023 r. wyniósł 14,8 procent.

Po nowelizacji ustawy budżetowej z 9 czerwca 2023 roku wiemy, że prognozowany i zapisany w ustawie wskaźnik waloryzacji w 2024 r. miał wynieść 12,3 proc. Pamiętajmy jednak, że ostateczny wskaźnik waloryzacji jest obliczany co roku na podstawie m.in. inflacji emeryckiej. Dziś  wiemy, że inflacja emerycka w 2023 roku wyniosła 11,9 proc., a co za tym idzie, ostateczny wskaźnik waloryzacji emerytur nie może być niższy niż ta wartość. Ostateczna wartość wskaźnika waloryzacji poznamy w lutym, po ogłoszeniu przez GUS poziomu wzrostu płac.

Zobacz również: Waloryzacja emerytur 2024: GUS podał poziom inflacji emeryckiej. Aktualna prognoza 11,9 proc. [TABELA NETTO]

Ponadto Nowa Lewica oraz Koalicja Obywatelska szły do wyborów z propozycją dwukrotnej waloryzacji świadczeń w latach, w których inflacja przekracza 5 proc. Wprowadzenia tego rozwiązania w życie potwierdził w swoim expose premier Donald Tusk oraz Marzena Okła-Drewnowicz, minister ds. polityki senioralnej. Jeśli w czerwcu danego roku inflacja przekroczy 5 proc., to na jesieni będzie miała miejsce druga waloryzacja. Szczegółów, czyli projektu ustawy, wciąż jednak nie znamy. Ponadto, jeśli prognozy Narodowego Banku Polskiego się sprawdzą, to 2024 rok byłby ostatnim rokiem, kiedy to rozwiązanie mogłoby zostać uruchomione.

Zobacz również: Planowana druga waloryzacja emerytur 2024: co już o niej wiemy? [tabela netto]

Dodatki dla seniorów ze względu na stan zdrowia lub wiek

Darmowe Leki 65+

Od 1 września 2023 r. także osoby 65+ mogą korzystać z programu darmowych leków, wcześniej program obejmował seniorów 75+. Aktualnie wykaz leków 65+ obejmuje 3800 preparatów objętych pełną refundacją. Nie wszystkie leki znalazły się na liście darmowych leków. Aby otrzymać bezpłatny lek, należy od lekarza uzyskać receptę S i spełnić kilka dodatkowych warunków np. kryteria refundacji.

Zobacz również: Bezpłatne leki 65+. Jakie leki za darmo po 65 roku życia? [LISTA + WYSZUKIWARKA]

500 plus dla seniora – wyższy próg w 2024

Świadczenie uzupełniające, zwane „500 plus dla seniora”, to dodatek nie tylko dla osób starszych. Z dodatku mogą skorzystać osoby niepełnosprawne, niezdolne do samodzielnej egzystencji, powyżej 75 roku życia i pobierające zasiłek pielęgnacyjny. Aby otrzymać to świadczenie, konieczne jest spełnienie określonych kryteriów, w tym kryterium dochodowego, oraz złożenie odpowiedniego wniosku. Świadczenie jest wypłacane co miesiąc. Do 29 lutego 2024 r. świadczenie to przysługuje osobom, których emerytura, renta lub ewentualne inne dochody nie przekraczają kwoty 2157,80 zł brutto. Kryterium dochodowe podlega waloryzacji i zmienia się co roku 1 marca, w nowym roku może wynieść ok. 2423 zł brutto. Co w praktyce oznacza, że pełną kwotę świadczenia otrzymają te osoby, których emerytura lub renta nie przekracza 1923 zł brutto. W przypadku przekroczenia progu dochodowego 500 plus jest pomniejszane według zasady „złotówka za złotówkę”.

Dodatek pielęgnacyjny dla seniorów 75+

Dodatek pielęgnacyjny to świadczenie przysługujące seniorom w dwóch sytuacjach: gdy są całkowicie niezdolni do pracy lub po osiągnięciu 75 lat. Osoby, które skończyły 75 lat, nie muszą składać wniosku, a ZUS automatycznie rozpoczyna wypłatę tego dodatku. Natomiast osoby całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnego życia otrzymują ten dodatek na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Dodatek pielęgnacyjny d 1 marca 2023 do 29 lutego 2024 roku wynosi 294,39 zł. Świadczenie jest corocznie waloryzowane. Po 1 marca 2024 roku może wynieść ok. 330 zł.

Uwaga! Dodatek nie jest wypłacany przebywającym w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym powyżej 2 tygodni w miesiącu.

Warto również zaznaczyć, że dodatek pielęgnacyjny dla seniorów jest wypłacany przez ZUS, natomiast zasiłek pielęgnacyjny przysługujący w innym przypadku jest wypłacany przez gminę.

Zasiłek pielęgnacyjny 75 plus

Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie przyznawane między innymi osobom, które osiągnęły 75 lat. Jest to forma wsparcia mająca na celu częściowe pokrycie kosztów związanych z zapewnieniem opieki osobie, która nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Kwota zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie. Co 3 lata wysokość tego zasiłku jest weryfikowana, najbliższa weryfikacja będzie miała miejsce w 2024 roku. O zmianie kwoty zadecyduje Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. Świadczenie to jest wypłacane przez gminę. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeśli senior pobiera dodatek pielęgnacyjny.

Dodatki dla gospodarstw domowych m.in. emerytów

Dodatek osłonowy 2024

Dodatek osłonowy to świadczenie dla gospodarstw domowych na pokrycie kosztów energii. Niemniej jednak środki z tego dodatku w praktyce można wykorzystać na dowolny cel. Inicjatywa została zaproponowana przez obecną większość sejmową, a konkretnie przez posłów Koalicji Obywatelskiej (KO) oraz Polski 2050, którzy przedstawili projekt ustawy waloryzujący jednorazowy dodatek osłonowy z 2022 roku. Zgodnie z projektem, wysokość dodatku wyniesie: 228,80 zł dla jednoosobowego gospodarstwa domowego; 343,20 zł dla gospodarstwa dwu- i trzyosobowego; 486,20 zł dla gospodarstwa cztero- i pięcioosobowego; 657,80 zł dla gospodarstwa składającego się z sześciu i więcej osób. Świadczenie przyznawane będzie z uwzględnieniem kryterium dochodowego. W jednoosobowym gospodarstwie domowym próg dochodowy wyniesie 2100 zł, natomiast w gospodarstwach dwuosobowych i większych – 1500 zł na osobę. Dodatek będzie przysługiwał jedynie za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2024 roku. W przypadku przekroczenia progu dochodowego świadczenie będzie wciąż wypłacane, lecz kwota ta zostanie pomniejszona według zasady „złotówka za złotówkę” do kwoty 20 zł, ponieważ w kwocie poniżej 20 zł świadczenie nie będzie przysługiwać. Wnioski o przyznanie dodatku należy składać w urzędzie gminy, a obsługą zajmą się Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej (MOPS) i Gminne Ośrodki Pomocy Społecznej (GOSP). Termin składania wniosków upływa 30 kwietnia 2024 roku, natomiast dodatek ma być wypłacony do 30 czerwca 2024 roku.

Dodatki dla wdowy lub wdowca 2024

Zasiłek pogrzebowy

Zasiłek pogrzebowy to jednorazowe świadczenie przyznawane m.in. emerytom lub rencistom w celu pokrycia kosztów związanych z pogrzebem bliskiej osoby. Aktualnie zasiłek wynosi 4000 zł i przysługuje m.in. członkom rodziny, którzy ponieśli koszty związane z ceremonią pogrzebową. Aby otrzymać zasiłek, konieczne jest złożenie wniosku w ZUS i dołączenie rachunków oraz faktur.

Zobacz również: ZASIŁEK POGRZEBOWY [wysokość, wniosek, terminy, wymagane dokumenty, niestandardowe sytuacje]

Emerytura po zmarłym seniorze tzw. świadczenie niezrealizowane

Świadczenie niezrealizowane to forma wsparcia finansowego dostępna po śmierci emeryta. Rodzina emeryta może ubiegać się o wypłatę ostatniej emerytury, pod warunkiem że pieniądze nie zostały wcześniej wypłacone świadczeniobiorcy jeszcze za jego życia. Wypłata świadczenia niezrealizowanego odnosi się wyłącznie do świadczenia podstawowego, takiego jak emerytura lub renta i nie obejmuje na przykład trzynastej emerytury. Aby otrzymać te środki, rodzina zmarłego musi złożyć wniosek w ZUS.

Autopromocja Prenumerata indywidualna Gazety Senior

Inne dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych

Dodatek za tajne nauczanie

Dodatek za tajne nauczanie w wysokości 294,39 z przyznawany jest na wniosek. Przysługuje osobom, które w czasie okupacji prowadziły tajne nauczanie lub przed 1 września 1939 r. nauczały w języku polskim w szkołach polskich na terenie III Rzeszy Niemieckiej oraz byłego Wolnego Miasta Gdańska. Uprawnionym jednocześnie do dodatku kombatanckiego i dodatku za tajne nauczanie przysługuje tylko jedno świadczenie. Dodatek jest waloryzowany 1 marca.

Dodatek kombatancki oraz dodatek kompensacyjny

Pobierającym emeryturę lub rentę, będącymi kombatantami lub ofiarami represji przysługuje dodatek kombatancki. Natomiast wdowom lub wdowcom po tych osobach przysługuje dodatek kompensacyjny. Dodatek kompensacyjny wynosi 15% dodatku kombatanckiego. Aktualnie dodatek kombatancki wynosi 294,39 zł, z kolei dodatek kompensacyjny to 44,16 zł. Oba świadczenia są co roku 1 marca waloryzowane.

Świadczenie pieniężne dla byłych żołnierzy przymusowo zatrudnianych

Byłym żołnierzom przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych przysługuje dodatkowe świadczenie pieniężne w wysokości 294,39 zł. Świadczenie przyznawane jest na wniosek. Wypłacane jest co miesiąc. Kwota świadczenia jest równa dodatkowi kombatanckiemu i bez względu na czas trwania przymusowego zatrudnienia. Dodatek podlega waloryzacji. W przypadku zbiegu praw do kilku dodatków np. dodatku kombatanckiego, dodatku za tajne nauczanie, świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych przysługuje tylko jedno z nich – to, które jest wyższe lub wybrane spośród nich.

Świadczenie dla deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR

Świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR – w zależności od liczby pełnych miesięcy trwania pracy wynosi od 14,76 zł do 294,39 zł. Świadczenie przyznawane jest na wniosek. Ponownie, w przypadku zbiegu świadczeń trzeba zdecydować, który dodatek wybrać.

Ryczałt energetyczny

Emerytom posiadającym status kombatanta lub wdowom/wdowcom po nich przysługuje ryczałt energetyczny. Wysokość dodatku ogłasza szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Kwota ryczałtu energetycznego od 1 marca 2023 wynosi 255,17 zł. Nowa kwota będzie obowiązywać od 1 marca 2024 roku. Dodatek wypłacany jest na wniosek.

Ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla

ZUS przyznaje na wniosek trzy różne świadczenia, są to: ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla; ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych i czy ekwiwalent pieniężny dla byłych pracowników kolejowych. Wszystkie przysługują na wniosek.

Propozycje dodatków do emerytury, które nie weszły w życie 

W dyskursie publicznym nieustannie pojawiają się propozycje zmian w systemie emerytalnym, z których wiele nie znalazło swojego odzwierciedlenia w praktyce. Przypominamy o kilku inicjatywach, które, choć rozbudziły nadzieje seniorów, nie zostały zrealizowane z powodów ekonomicznych czy politycznych. Które z nich mają jeszcze szanse wejść w życie?

Pierwszym z pomysłów było wprowadzenie 15. emerytury, jednak mimo powrotu do tej propozycji kilkukrotnie – zwłaszcza przed wyborami – sytuacja gospodarcza nie pozwoliła na wprowadzenia kolejnego rocznego świadczenia dla emerytów.

NSZZ „Solidarność” przedstawił propozycje świadczeń tzw. 600+ dla 80-latków i 900+ dla 85-latków, które miały podnieść dodatek pielęgnacyjny dla najstarszych seniorów. Ta propozycja także, na razie nie została wprowadzona w życie.

Kolejną inicjatywą było „Małżeństwo Plus” – dodatkowe świadczenie dla małżeństw z długoletnim stażem. Także ten pomysł, który został skierowany do komisji ds. petycji, nie wszedł w życie.

Propozycja dodatku 300+ dla wdów i wdowców z co najmniej 45-letnim stażem małżeńskim, mającego charakter dożywotniej zapomogi, również nie została zrealizowana.

Dodatki do emerytury: w przygotowaniu

Ostatnią, najbardziej zaawansowaną legislacyjnie propozycją, jest inicjatywa wprowadzenia dla wdów lub wdowców tzw. renty wdowiej i możliwość wyboru spośród dwóch opcji. Według tej propozycji osoba owdowiała po śmierci małżonka mogłaby zachować swoją emeryturę i dodatkowo otrzymać 50% renty po zmarłym partnerze lub wybrać rentę po zmarłym partnerze, dodając do niej 50% swojej własnej emerytury. Inicjatywa dotycząca renty wdowiej została zgłoszona przez Lewicę w Sejmie jako obywatelski projekt ustawy. Dodatkowo była to jedna z wyborczych obietnic Nowej Lewicy, adresowana specjalnie do seniorów. To jest jedna z tych propozycji, która zdobyła szerokie poparcie społeczne, gromadząc pod obywatelskim projektem ustawy ponad 200 tys. podpisów. Nowa minister rodziny i pracy oraz polityki społecznej, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk potwierdziła poparcie dla tego projektu.

Zobacz również: Renta wdowia już w 2024: pierwsza decyzja nowego rządu i nowe świadczenie dla seniorów?

W przygotowaniu jest również nowe rozwiązanie określane jako bon senioralny. Bon senioralny to świeża inicjatywa, mająca na celu wsparcie seniorów doświadczających trudności w samodzielnym funkcjonowaniu oraz ich pracujących członków rodziny.

Zobacz również: Bon Senioralny 2024: nowe świadczenie dla seniorów [wszystko, co już wiemy w jednym miejscu]

Źródła: ZUS dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych.; USTAWA z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła. 


Jeżeli interesują Cię podobne informacje, zapisz się do Newslettera Gazety Senior Zapisz się do Newslettera


Zobacz również:

Kolejka do sanatorium 2024. Długość kolejki w poszczególnych województwach: aktualne dane [PRZEGLĄD]

Zmiany w refundacji NFZ wyrobów medycznych od 1 stycznia 2024 r. Przegląd nowości i korzyści dla pacjentów

Seniorzy z własnym ministrem: Marzena Okła-Drewnowicz ministrem ds. polityki senioralnej

 

Linda Matus
CATEGORIES
Share This